W klasie z jednym lub dwoma uczniami niemówiącymi tablica AAC zmienia więcej niż niejeden dodatkowy zestaw ćwiczeń: pozwala uczniowi odpowiadać, zgłaszać potrzeby i brać udział w lekcji, zamiast tylko być obecnym. Problem zwykle nie polega na braku chęci, a na tym, że nikt nie wie, od czego zacząć i co właściwie kupić.
Które tablice mają sens w placówce
- Klasy młodsze i przedszkole: tablice z piktogramami, bo dzieci nie czytają. Najbardziej przydają się potrzeby (toaleta, picie, odpoczynek), emocje i polecenia.
- Klasy starsze, uczniowie czytający: tablica z pełnym alfabetem, żeby uczeń mógł powiedzieć cokolwiek, także rzeczy, których nie ma na obrazkach.
- Uczeń z afazją po urazie: alfabet plus tablica liczbowa, przydatna na matematyce i przy odpowiedziach typu „ile”.
Ile sztuk i gdzie
Nie kupuj jednej tablicy „do klasy”. Kup po jednej do miejsca, w którym uczeń naprawdę przebywa: sala, świetlica, stołówka, szatnia. Dla jednego ucznia w typowej szkole wystarczą trzy, cztery plansze. W przedszkolu sensowny jest jeszcze duży plan dnia na ścianie, żeby cała grupa widziała, co będzie dalej.
Wdrożenie w tygodniu, bez szkoleń
- Dzień 1: wybierz jedną tablicę i jedną sytuację (posiłek, przerwa, wyjście). Połóż tablicę w zasięgu ręki ucznia, nie na ścianie za jego plecami.
- Dzień 2–3: nauczyciel i pomoc nauczyciela wskazują pola, mówiąc to samo słowo. Uczeń nie musi nic robić, tylko widzieć, że wskazywanie działa.
- Dzień 4–5: gdy uczeń wskaże pole, nazwij je pełnym zdaniem i spełnij prośbę w ciągu kilku sekund. To najważniejszy element: wskazanie musi działać natychmiast.
- Tydzień 2: dołóż drugą tablicę. Wpis do IPET lub planu pracy: jedna linijka o tym, gdzie leży tablica i kto na nią reaguje.
Na co uważać
Spójność: jeśli jedna nauczycielka nazywa pole „toaleta”, a druga „kupa”, uczeń gubi regułę. Ustalcie podpisy raz i się ich trzymajcie.
Dostępność: tablica leżąca w szufladzie nie działa. Ma być w zasięgu wzroku i ręki, także podczas lekcji.
Nie tylko dla jednego ucznia: tablice pomagają też dzieciom z opóźnionym rozwojem mowy i obcojęzycznym, które jeszcze nie mówią po polsku. To argument przy zakupie.
Zakup i formalności
Placówka kupuje tablice z własnego budżetu, zwykle na podstawie zapytania ofertowego. Przy zakupach poniżej 130 000 zł netto nie stosuje się ustawy Prawo zamówień publicznych, ale warto mieć trzy oferty dla porównania i dokumentacji. Potrzebna jest faktura, więc zakup od osoby prywatnej bez działalności zwykle odpada.
Jeśli kupujesz dla kilku uczniów, sensowny jest kompletny zestaw tablic: alfabet mały i duży, liczby, trzy moduły i zakładka do zakrywania rzędów. Wychodzi taniej niż kupowanie po jednej planszy, a zakładka pozwala stopniować trudność bez wymiany tablicy.
Dla porównania rozwiązań: PECS czy tablica AAC. Więcej o finansowaniu: Ile kosztuje tablica AAC i jak uzyskać dofinansowanie.