Rodzice dwulatków słyszą zwykle dwie sprzeczne rady: „chłopcy mówią później” i „idź natychmiast, bo będzie za późno”. Prawda jest mniej dramatyczna, ale wymaga konkretu: nie liczy się wiek sam w sobie, a to, jak dziecko komunikuje się całościowo.
Co zwykle dzieje się do drugiego roku życia
Większość dzieci mówi pierwsze słowa między 12 a 18 miesiącem, a około drugiego roku życia potrafi powiedzieć kilkadziesiąt słów i połączyć dwa z nich. Ale równie ważne jak słowa są: gesty, wskazywanie palcem, kontakt wzrokowy, reagowanie na imię i rozumienie prostych poleceń.
Kiedy warto iść do logopedy
- Brak pojedynczych słów po 18 miesiącu życia.
- Brak łączenia dwóch słów po 24 miesiącu.
- Dziecko nie wskazuje palcem tego, czego chce, tylko prowadzi dorosłego za rękę.
- Nie reaguje na imię albo reaguje tylko czasami.
- Wycofało się z tego, co już umiało: mówiło kilka słów i przestało.
- Mowa jest niezrozumiała także dla najbliższych.
Każdy z tych punktów osobno nie oznacza diagnozy. Dwa lub trzy jednocześnie to powód, żeby nie czekać.
Jak wygląda pierwsza wizyta
Logopeda rozmawia z rodzicem o przebiegu rozwoju, obserwuje dziecko w zabawie, sprawdza rozumienie poleceń i sposób komunikacji. Nie jest to egzamin, na który dziecko musi się przygotować. Warto wziąć ze sobą krótki filmik z codziennej sytuacji: lepiej pokazuje, jak dziecko prosi o coś, niż deklaracja rodzica.
Co robić w domu, zanim dostaniesz termin
Mniej pytań, więcej komentarzy. „Co to jest? Powiedz. To co?” nie uczy mówienia, tylko sprawdza wiedzę. „To jest kubek. Zimna woda” daje wzór do naśladowania.
Dawaj wybór zamiast pytań otwartych. „Chcesz wodę czy mleko?” jest łatwiejsze niż „czego chcesz?”.
Wprowadź obrazki na jedną czynność. Nie całą tablicę, nie system. Cztery pola przy stole wystarczą, żeby dziecko zaczęło pokazywać, zamiast tylko pokrzykiwać.
Czy tablica AAC opóźni mowę
Nie zastępuje terapii i nie zwalnia z ćwiczeń. W praktyce logopedzi prowadzą terapię i komunikację wspomagającą równolegle: dziecko dostaje sposób porozumienia, a mowa jest ćwiczona równolegle. Jeśli słyszysz w gabinecie „najpierw mowa, potem obrazki”, to dobry moment na drugą opinię.
Od czego zacząć z tablicą
Od jednej planszy dopasowanej do najtrudniejszej sytuacji w ciągu dnia: potrzeby przy stole i w łazience, emocje przy wybuchach. Więcej w przewodniku dla rodziców i w artykule 7 sposobów, by zacząć komunikację.